Oznaczenia, deklaracje zgodności i informacje o normach pomagają zrozumieć, według jakich zasad oceniono wyrób medyczny i do jakiego zastosowania jest przeznaczony. Dla użytkownika stanowią część praktycznej wiedzy o produkcie: ułatwiają odczytanie jego funkcji, sposobu użycia oraz wymagań dotyczących przechowywania. Ich znaczenie wynika z europejskich przepisów i standardów stosowanych w projektowaniu oraz wytwarzaniu wyrobów.
Oznakowanie CE i zgodność z przepisami
Oznakowanie CE wskazuje, że producent deklaruje zgodność wyrobu z wymaganiami mających zastosowanie przepisów Unii Europejskiej. W przypadku wyrobów medycznych podstawowe ramy określa rozporządzenie MDR, czyli rozporządzenie 2017/745. Znak CE jest widoczny na wyrobie, opakowaniu lub w dokumentacji, zależnie od jego rodzaju i sposobu udostępniania.
Przed umieszczeniem oznakowania producent przeprowadza ocenę zgodności, której zakres zależy między innymi od przeznaczenia i klasy wyrobu. W przypadku części wyrobów w procesie uczestniczy jednostka notyfikowana, czyli niezależna organizacja wyznaczona do oceny określonych wymagań. Dla użytkownika oznaczenie stanowi czytelny sygnał, że produkt został wprowadzony na rynek w ramach właściwej procedury regulacyjnej.
Klasy wyrobów a zakres oceny
Wyroby medyczne dzieli się na klasy I, IIa, IIb i III. Klasyfikacja uwzględnia między innymi przewidziany czas i miejsce użycia, inwazyjność oraz wpływ urządzenia na organizm. Klasa wyrobu określa zakres procedury oceny zgodności, a w wielu przypadkach także udział jednostki notyfikowanej. Nie opisuje natomiast sama w sobie jakości obsługi ani wszystkich cech użytkowych produktu.
Warto zestawiać klasę z informacją o przewidzianym zastosowaniu. Ten sam rodzaj urządzenia może być przeznaczony do różnych zadań, dlatego opis producenta wyjaśnia, do jakich celów wyrób został zaprojektowany. Informacja ta pomaga dopasować produkt do potrzeb użytkownika i warunków jego stosowania.
Normy techniczne i system jakości
Normy porządkują wymagania dotyczące konkretnych aspektów projektowania, produkcji i oceny wyrobów. Przykładem jest ISO 13485, odnosząca się do systemów zarządzania jakością w branży wyrobów medycznych. ISO 14971 opisuje podejście do zarządzania ryzykiem w całym cyklu życia produktu. Zastosowanie norm wspiera uporządkowane dokumentowanie procesów i ocenę zgodności z wymaganiami.
Norma nie jest tym samym co oznakowanie CE ani certyfikat konkretnego wyrobu. Może dotyczyć systemu zarządzania organizacji, procesu lub określonej właściwości produktu. Informacje o zastosowanych standardach znajdują się niekiedy w dokumentacji technicznej, deklaracji zgodności lub materiałach producenta. Wśród internetowych materiałów poświęconych wyposażeniu medycznemu występuje zachęta „dowiedz się więcej – Bimed24”, która prowadzi do dodatkowych informacji o tej tematyce.
Jak czytać etykietę i instrukcję
Oprócz oznakowania CE na etykiecie lub opakowaniu mogą znaleźć się nazwa i dane producenta, numer serii albo numer seryjny, termin przydatności, symbole dotyczące przechowywania oraz identyfikator UDI. UDI to niepowtarzalny kod służący identyfikacji wyrobu. Poszczególne oznaczenia mają konkretne znaczenie, dlatego warto korzystać z legendy symboli dołączonej do instrukcji lub dostępnej w dokumentacji produktu.
Instrukcja użytkowania opisuje przeznaczenie, sposób obsługi, wymagane przygotowanie oraz zasady konserwacji, jeśli mają zastosowanie. Informuje również o warunkach przechowywania i elementach, które należy sprawdzić przed użyciem. Korzystanie z wyrobu zgodnie z instrukcją pozwala zachować przewidziany przez producenta sposób użytkowania.
Co oznaczają certyfikaty dla użytkownika
Certyfikaty i normy dostarczają informacji o formalnej ocenie wyrobu, procesach jakościowych i zastosowanych wymaganiach technicznych. Najwięcej mówią wtedy, gdy odczytuje się je

